Mùa nắng nóng là thời điểm nhiệt độ môi trường tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi và làm thực phẩm dễ bị ôi thiu, biến chất. Việc chủ quan trong khâu lựa chọn, sử dụng và bảo quản thực phẩm có thể dẫn đến ngộ độc, rối loạn tiêu hoá hoặc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Do đó, mỗi người tiêu dùng cần hết sức thận trọng và chủ động bảo vệ sức khoẻ cho bản thân và gia đình.
Để chủ động phòng ngừa rủi ro, người tiêu dùng thực hiện các biện pháp bảo quản thực phẩm an toàn theo hướng dẫn như sau:
1. Cách bảo quản thực phẩm tươi sống
Thực phẩm tươi sống không nên dự trữ quá nhiều và quá lâu vì dễ hư hỏng và mất chất khi sử dụng. Các loại thịt, cá tươi sống sau khi mua về cần sơ chế qua, rửa sạch để ráo nước rồi cho vào tủ lạnh. Nếu sử dụng trong ngày thì để ngăn mát, còn nếu để qua ngày hôm sau thì cho vào ngăn đá.
Với rau xanh nhặt bỏ gốc và lá sâu cho vào túi đựng thực phẩm buộc kín, lót một lớp giấy để vào ngăn mát tủ lạnh. Nếu chưa ăn ngay không nên rửa rau vì dễ làm rau nhanh hỏng và chảy nước ra tủ. Các loại rau cải, rau lá xanh… không nên để lâu quá 1 tuần, thời hạn dùng tốt nhất là trong vòng 3 ngày kể từ lúc mua.
Với trái cây mua về rửa sạch để ráo nước hoặc lau khô cho vào túi đựng thực phẩm để trong ngăn mát.
Một số loại thực phẩm không nên để trong tủ lạnh: khoai tây, cà phê, hành tỏi, bánh mì, chuối,…không nên bảo quản trong tủ lạnh vì như thế sẽ làm chúng bị mất đi mùi thơm, làm giảm chất lượng và gây mùi ảnh hưởng đến các thực phẩm khác.
Không nên trữ thực phẩm quá 7 ngày, kể cả các thực phẩm đông đá như các loại thịt, hải sản… các loại rau xanh và hoa quả chỉ nên lưu lại trong ngăn mát tủ lạnh từ 4 đến 5 ngày [1].
2. Cách bảo quản thực phẩm chín
Các loại thực phẩm sau khi nấu chín cần để nguội, để riêng từng loại vào các hộp đựng thực phẩm có nắp hoặc dùng màng bọc thực phẩm bọc kín và cất vào tủ lạnh. Bảo quản thức ăn thừa tránh xa các thực phẩm sống để ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập.
Không để thức ăn sống cùng ngăn với thức ăn chín. Trước khi ăn phải nấu lại cho sôi kỹ các món ăn này và chỉ nên ăn lại một lần sau đó. Những món canh chỉ để tủ lạnh trong khoảng 24 giờ. Các món kho, mặn thì không nên để trong tủ lạnh quá 3 ngày. Tuyệt đối không sử dụng những thức ăn đã có mùi ôi thiu hoặc màu sắc thay đổi bất thường [1].
3. Cách bảo quản thực phẩm đông lạnh
Những gia đình có thói quen đi chợ một lần mua thức ăn dự trữ để dùng cho nhiều ngày, sau khi mua về nên sơ chế, làm sạch các thực phẩm tươi sống ngay sau khi mua về để hạn chế khả năng thực phẩm bị ảnh hưởng do thời tiết nắng nóng.
Nên chia thịt, cá thành từng phần nhỏ phù hợp với bữa ăn của gia đình để tránh việc rã đông thực phẩm nhiều lần khiến thực phẩm bị nhiễm khuẩn. Thịt, cá cần sơ chế, rửa sạch và để ráo nước trước khi cho vào ngăn đá; dụng cụ chứa thực phẩm phải tuyệt đối kín để dịch thức ăn không chảy ra.
Về nguyên tắc, thực phẩm tươi sống có thể để được đến một năm nếu được cấp đông từ -18 đến -30 độ C, cấp đông với nhiệt độ -36 độ C thì bảo quản được đến 18 tháng. Tuy nhiên, khi để lâu thì một số enzyme trong thực phẩm sẽ tự phân hủy và chuyển hóa, làm cho thực phẩm ít nhiều mất đi một số chất dinh dưỡng, chất béo bị oxy hóa...
Do vậy, thời gian bảo quản tối đa trong ngăn đá đối với thịt bò, cừu, dê là 30 ngày; thịt heo, gà, vịt khoảng 10 - 15 ngày. Riêng với cá, nên sử dụng trong vòng 7 ngày từ khi cất giữ trong ngăn đá để cá được tươi ngon hơn.
Tuyệt đối không để lại thực phẩm đã rã đông vào ngăn đông lạnh.
Nên vệ sinh tủ lạnh thường xuyên (1-2 tuần lau chùi một lần), lau các vết bẩn ngay khi xuất hiện để giúp giảm sự tăng trưởng và ngăn ngừa sự lây lan vi khuẩn từ thực phẩm này sang thực phẩm khác [1].
An toàn thực phẩm là trách nhiệm của mỗi cá nhân và tập thể. Thực hiện tốt công tác bảo quản thực phẩm trong mùa nắng nóng chính là góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Lê Ngọc Quí/ Trạm Y tế phường Tân Bình
[1. https://suckhoedoisong.vn/chuyen-gia-dinh-duong-chi-ra-5-nguyen-tac-bao-quan-thuc-pham-trong-thoi-tiet-nang-nong-169230517092623804.htm