Ngày 17/5/2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức xác định đợt bùng phát bệnh do vi rút Ebola chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế. Trước diễn biến này, ngành y tế TP.HCM đã tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào Thành phố.
Mặt dù Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hiện chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch do chưa có đủ cơ sở khoa học và có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác giám sát và phòng chống dịch. Theo đó, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố sẽ tiếp tục tăng cường giám sát tại các cửa khẩu thông qua:
- Quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh;
- Khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại và lịch sử lưu trú;
- Phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ;
- Chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển an toàn khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh.
Việc phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ được xác định là yếu tố then chốt trong hoạt động giám sát cửa khẩu hiện nay.
Đối với công tác kiểm soát lây nhiễm quốc tế, theo khuyến cáo của WHO, những người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày và hạn chế di chuyển quốc tế trong thời gian theo dõi. Các trường hợp xác nhận mắc bệnh chỉ được xuất viện hoặc di chuyển khi có ít nhất 02 kết quả xét nghiệm âm tính liên tiếp cách nhau tối thiểu 48 giờ nhằm bảo đảm an toàn phòng chống lây nhiễm.
Song song đó, ngành y tế Thành phố cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập.
Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Thành phố thường xuyên cập nhật các khuyến cáo mới nhất từ WHO và Bộ Y tế, đồng thời liên tục đánh giá nguy cơ để triển khai các phương án đáp ứng phù hợp, bảo vệ an toàn sức khỏe người dân Thành phố.
WHO đã đưa ra các nhóm khuyến cáo tạm thời cho 03 nhóm quốc gia khác nhau như sau:
Nhóm quốc gia đang có dịch (CHDC Congo và Uganda): Yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập Trung tâm Điều hành Khẩn cấp; thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu; cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Nhóm các quốc gia lân cận (có biên giới đất liền với vùng dịch): Cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên và phải đảm bảo xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Nhóm các quốc gia không có biên giới chung:
- Không đóng cửa biên giới: WHO khuyến cáo không áp đặt các hạn chế về thương mại hoặc đi lại. Các biện pháp này được đánh giá là thiếu cơ sở khoa học, gây tổn hại kinh tế và có thể làm tăng nguy cơ phát tán virus do người dân tìm cách di chuyển qua các đường mòn không kiểm soát.
- Hướng dẫn du lịch: Cung cấp thông tin về nguy cơ và cách dự phòng cho khách du lịch đi từ/đến vùng dịch.
- Hỗ trợ y tế: Sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm.
- Kiểm soát nhập cảnh: WHO không khuyến cáo triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
Nguồn: medinet.hochiminhcity.gov.vn