Trong khói thuốc có khoảng 7.000 chất hóa học, trong đó có 69 chất gây ung thư và là nguyên nhân gây ra 28 nhóm bệnh khác nhau, bao gồm 11 loại ung thư, các bệnh tim mạch, các bệnh về hô hấp và ảnh hưởng sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ giới. Ước tính cứ 2 người hút thuốc lá thì có 1 người sẽ chết sớm, trong đó 1/2 số ca tử vong xảy ra ở tuổi trung niên, trung bình làm mất đi từ 20 đến 25 năm thời gian làm việc. Việc sử dụng thuốc lá đã và đang gây ra gánh nặng bệnh tật và tử vong sớm tại Việt Nam, với hơn 100.000 ca tử vong do thuốc lá mỗi năm (trong đó 84.500 người tử vong/năm do hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do tiếp xúc thụ động với khói thuốc).
Với việc ban hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL) và tổ chức thực hiện khá đồng bộ các giải pháp về PCTHTL, tỷ lệ hút thuốc ở người trưởng thành có xu hướng giảm trong hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, các thành tựu trong kiểm soát thuốc lá điếu truyền thống đang đối mặt với nguy cơ bị suy giảm do sự gia tăng nhanh chóng của các sản phẩm thuốc lá mới, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhất là trong giới trẻ.
Nhằm hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2026, Trạm Y tế phường Tân Bình phối hợp với các đơn vị tổ chức các hoạt động tăng cường thông tin, giáo dục, truyền thông về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cho người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên từ 13 tuổi trở lên; đồng thời, đẩy mạnh truyền thông Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các văn bản pháp luật liên quan.
Theo đó, Trạm Y tế phối hợp với Văn phòng HĐND - UBND, Công an và Đoàn thanh niên phường thực hiện truyền thông cho khoảng 150 học sinh trường THCS & THPT Việt Thanh. Tại buổi truyền thông, Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng Anh đã cung cấp cho học sinh những kiến thức về tác hại của thuốc lá, bao gồm thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Việc cập nhật thông tin và kiến thức về tác hại của thuốc lá là yếu tố quan trọng giúp học sinh nhận diện rõ các sản phẩm thuốc lá ngày càng xuất hiện nhiều trong môi trường học đường dưới hình thức mới lạ, bắt mắt nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây hại nghiêm trọng, góp phần nâng cao nhận thức của học sinh về ảnh hưởng trực tiếp của thuốc lá đến sức khỏe, đặc biệt ở lứa tuổi vị thành niên và thanh niên.
Hình ảnh truyền thông PCTHTL cho học sinh trường THCS & THPT Việt Thanh
Trước thực trạng xuất hiện các sản phẩm thuốc lá: thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng (TLNN), shisha… được ngành công nghiệp thuốc lá quảng cáo với thông tin sai sự thật, gây nhầm lẫn cho người sử dụng rằng các sản phẩm thuốc lá điện tử giúp cai nghiện thuốc lá điếu truyền thống, gây khó khăn cho hoạt động PCTHTL; với vẻ ngoài thời thượng, hương vị đa dạng và chiêu thức quảng cáo tinh vi, TLĐT, TLNN đang ngày càng xâm nhập vào cuộc sống của trẻ em Việt Nam, trở thành chủ đề nóng không chỉ ngoài xã hội, mà cả trong trường học. Trạm Y tế phường Tân Bình phối hợp với Trung tâm kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tập huấn cho giáo viên về phòng chống tác hại của thuốc lá để giảng dạy tại các trường phổ thông trên địa bàn phường Tân Bình với 30 người tham dự.
Hình ảnh tập huấn PCTHTL cho giáo viên các trường phổ thông trên địa bàn phường Tân Bình
Bên cạnh đó, Trạm Y tế tổ chức truyền thông cho hơn 30 cán bộ thuộc Ban Chỉ huy quân sự phường tại Hội trường Uỷ ban nhân dân phường và hơn 70 người dân trên địa bàn tại Hội trường Trạm Y tế. Tại buổi truyền thông, Bs Hồng Anh - báo cáo viên nhấn mạnh về tác hại của thuốc lá đặc biệt là tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha; lợi ích của môi trường không khói thuốc, các địa điểm cấm hút thuốc lá theo quy định của Luật PCTHTL. Báo cáo viên cũng lưu ý Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã khẳng định, không có bằng chứng TLĐT, TLNN ít hại hơn thuốc lá điếu.
Hình ảnh truyền thông cho lực lượng dân quân thuộc Ban Chỉ huy quân sự tại Hội trường Uỷ ban nhân dân phường
Hình ảnh truyền thông PCTHTL cho người dân tại Trạm Y tế phường
Đồng thời, báo cáo viên cũng chia sẻ các quy định của Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, Nghị định số 371/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ, Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Theo đó, Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người góp phần vào việc xây dựng môi trường sống lành mạnh trong cộng đồng. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm.
Hình ảnh băng rôn và xe loa tuyên truyền hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2026
Việc triển khai đồng bộ các hoạt động tập huấn, truyền thông về PCTHTL cả trực tiếp và gián tiếp trên địa bàn phường Tân Bình góp phần nâng cao nhận thức của học sinh, người dân và cộng đồng về tác hại của việc sử dụng thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha…; nắm rõ các quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các văn bản hướng dẫn liên quan, hướng dẫn xây dựng môi trường không khói thuốc. Đây là biện pháp hữu hiệu giúp chủ động phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng học sinh, người dân tiếp cận hút thử và nghiện thuốc lá. Qua đó xây dựng môi trường không thuốc lá trong trường học và các cơ quan đơn vị, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội./.
Nguyễn Thị Hồng Anh – Phòng DS, TE, BTXH