Theo Bộ Y tế, các bệnh không lây nhiễm đã được ghi nhận là nguyên nhân gây tử vong lớn nhất tại Việt Nam, chiếm khoảng 80% số ca tử vong và chiếm 74% tổng gánh nặng bệnh tật, ước tính nước ta hiện có trên 27 triệu ca mắc bệnh không lây nhiễm (tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư, rối loạn tâm thần...). Có tới 70% gánh nặng chi phí điều trị, dịch vụ y tế đều bắt nguồn từ các bệnh không lây nhiễm. Tại Việt Nam, tỷ lệ tử vong do hai căn bệnh tim mạch, đột quỵ gây ra đang có xu hướng gia tăng và trở thành nguyên nhân chính gây tử vong trong các bệnh không lây nhiễm1.
Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người mắc tăng huyết áp, tức cứ 4 người trưởng thành thì có 1 người bị bệnh. Tuy nhiên, đáng lo ngại là hơn 50% người mắc chưa được phát hiện và trên 70% chưa được điều trị. Điều này cho thấy tăng huyết áp đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người dân mà nhiều người vẫn chưa nhận thức được mức độ nguy hiểm của bệnh.Ở Việt Nam, tăng huyết áp là một yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các biến cố tim mạch nặng nề; như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và mù lòa [2].
Theo báo cáo của World Health Organization, trên thế giới hiện có khoảng 1,4 tỷ người từ 30–79 tuổi đang sống chung với tăng huyết áp. Tuy nhiên, chỉ khoảng 23% người bệnh kiểm soát được huyết áp hiệu quả, trong khi có đến gần một nửa số người mắc không biết mình bị bệnh. Điều này cho thấy tăng huyết áp đang là vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu với mức độ ảnh hưởng ngày càng nghiêm trọng [3].
Các yếu tố đóng góp chính bao gồm huyết áp tâm thu cao, các yếu tố nguy cơ chuyển hóa, chỉ số khối cơ thể cao, chế độ ăn uống không lành mạnh, sử dụng rượu và lượng tiêu thụ trái cây và rau quả thấp. Mặc dù đã có những tiến bộ trong quản lý, bệnh tim do huyết áp cao vẫn là một mối quan ngại về sức khỏe.
Tăng huyết áp là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và thực hiện lối sống lành mạnh. Vì vậy, mỗi người dân cần chủ động đo huyết áp định kỳ, duy trì chế độ ăn giảm muối, tăng cường rau xanh và trái cây, tập thể dục thường xuyên, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá và giữ tinh thần thoải mái. Đối với người đã mắc tăng huyết áp, cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đúng lịch để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Chung tay phòng, chống tăng huyết áp chính là bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Lê Thị Châu An/ Khoa Phòng bệnh, An toàn thực phẩm
1. https://cdc.ninhbinh.gov.vn/tin-tuc-su-kien/su-nguy-hiem-tham-lang-cua-benh-tang-huyet-ap.html
2. Trung tâm Y tế Quận 7. Ngày thế giới phòng chống tăng huyết áp 17/5: ăn uống lành mạnh, vận động đều, kiểm soát huyết áp. Medinet TP.HCM. Accessed May 12, 2026.
3. Global report on hypertension 2025. High Stakes. Published online 2025.