Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống Tăng huyết áp 17/5
Được mệnh danh là 'kẻ giết người thầm lặng', tăng huyết áp thường tiến triển âm thầm mà không có triệu chứng rõ ràng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và suy thận nếu không được kiểm soát kịp thời.
Các biện pháp phòng bệnh tăng huyết áp
1. Đo huyết áp thường xuyên
Mỗi gia đình nên có thói quen đo huyết áp định kỳ, đặc biệt với người từ 40 tuổi trở lên, người thừa cân, người có bệnh nền hoặc trong gia đình có người mắc tăng huyết áp. Khi đo, cần ngồi nghỉ vài phút, không vừa vận động mạnh, uống cà phê, hút thuốc hoặc căng thẳng ngay trước khi đo.
2. Khám sức khỏe định kỳ
Với người đã được chẩn đoán tăng huyết áp, cần tái khám đúng hẹn, uống thuốc đều, không tự ý bỏ thuốc khi thấy khỏe hơn. Huyết áp ổn định là nhờ kiểm soát tốt, không có nghĩa là bệnh đã khỏi hoàn toàn.
3. Ăn giảm muối
Ăn mặn là thói quen rất phổ biến: nước mắm, muối, hạt nêm, đồ chế biến sẵn… đều có thể làm lượng muối trong ngày tăng cao. Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn nhiều rau quả, thực phẩm giàu kali, chất xơ, protein lành mạnh và giảm muối/natri, giảm chất béo bão hòa để phòng tăng huyết áp.
4. Ăn nhiều rau xanh, trái cây
Ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu, thịt nạc, sữa ít béo; hạn chế mỡ động vật, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, nước ngọt và thực phẩm nhiều đường. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị chế độ ăn tốt cho tim gồm nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm lành mạnh và hạn chế muối, chất béo bão hòa.
5. Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia
Thuốc lá làm tổn thương mạch máu, tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Rượu bia nếu dùng nhiều cũng làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ tai biến.
CDC khuyến cáo người dân trao đổi với nhân viên y tế về cách bỏ thuốc lá và giảm rượu bia để phòng tăng huyết áp.
6. Kiểm soát cân nặng hợp lý
Duy trì cân nặng ở mức bình thường vì người béo phì, thừa cân có nguy cơ mắc tăng huyết áp cao hơn. Trường hợp dư cân hoặc có vòng bụng quá to (nam giới trên 90cm), cần tập luyện và giảm cân khoa học: hạn chế tinh bột, đường, dầu mỡ; tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước mỗi ngày.
7. Vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày
Không nhất thiết phải tập nặng. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, tập dưỡng sinh, leo cầu thang… đều có ích nếu duy trì đều đặn. Hoạt động thể lực giúp duy trì cân nặng hợp lý và làm giảm huyết áp, cholesterol máu, đường huyết; người trưởng thành nên đạt ít nhất khoảng 150 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần, ví dụ đi bộ nhanh hoặc đạp xe, tăng vận động từ từ, giảm thời gian ngồi lâu và chọn hoạt động phù hợp với sức khỏe.
Lê Thị Châu An/ Khoa Phòng bệnh, An toàn thực phẩm